Zodra de dagen langer worden en de zon weer wat kracht krijgt, begint het bij veel mensen te kriebelen. Je hoeft geen volkstuin of grote achtertuin te hebben om zelf groenten te kweken. Een balkon van een paar vierkante meter is genoeg voor sla, radijs, tomaten en een flinke bos kruiden. De lente is het moment om te beginnen, want wat je nu zaait en plant, kun je in de zomer oogsten.

In dit artikel lees je hoe je stap voor stap een kleine balkonmoestuin opzet. Het gaat over het juiste moment om te zaaien, welke potten werken, waarom goede grond zoveel uitmaakt en hoe je met compost je planten gezond houdt.

Kijk eerst naar je balkon

Voordat je zaden koopt, is het slim om te weten hoeveel zon je balkon krijgt. Een balkon op het zuiden of westen krijgt veel licht en warmte, en daar doen tomaten, paprika en courgette het goed. Ligt je balkon op het oosten of noorden, kies dan voor gewassen die minder zon nodig hebben, zoals sla, spinazie, snijbiet en peterselie.

Let ook op wind. Hoog gelegen balkons kunnen flink tochtig zijn, wat jonge plantjes beschadigt en de grond snel uitdroogt. Een windscherm van riet of een rij hogere potten aan de buitenkant kan al veel schelen. Controleer daarnaast hoeveel gewicht je balkon kan dragen, want natte potgrond is zwaarder dan je denkt.

Zaaien op het juiste moment

In maart en april kun je binnen al beginnen met voorzaaien. Tomaten, paprika en basilicum hebben warmte nodig om te kiemen, dus zet ze in kleine bakjes op een lichte vensterbank. Houd de grond vochtig, maar niet doorweekt. Zodra de plantjes een paar echte blaadjes hebben, kun je ze verspenen naar iets grotere potjes.

Andere gewassen kun je vanaf april direct buiten zaaien. Radijs, sla, rucola en spinazie zijn snelle groeiers die weinig moeite kosten. Warmteminnende planten zet je pas na half mei naar buiten, wanneer de kans op nachtvorst voorbij is. Wil je de hele zomer blijven oogsten? Zaai dan elke twee à drie weken een kleine hoeveelheid bij.

• Radijs: oogstklaar binnen vier tot vijf weken
• Pluksla: blaadjes plukken zodra ze groot genoeg zijn
• Rucola: groeit snel en verdraagt halfschaduw
• Kruiden zoals bieslook en peterselie: lang plukken van één plant

De juiste potten en bakken

Bijna elke bak is geschikt, zolang er gaten in de bodem zitten zodat overtollig water weg kan. Zonder afvoer gaan de wortels rotten. Leg onderin een laagje kleikorrels of potscherven voor extra drainage. Voor tomaten en courgette heb je een pot van minstens twintig tot dertig liter nodig, terwijl sla en kruiden genoegen nemen met een ondiepere bak.

Hergebruik is een goede optie. Oude emmers, houten kisten of stevige boodschappentassen kunnen prima dienen als kweekbak. Wil je meer lezen over duurzame keuzes in en rond het huis, dan vind je bij Duurzaamheid Blogs artikelen en lijstjes die je verder op weg helpen. Verticaal tuinieren met hangende bakken of een plantenrek is ook handig als je weinig vloeroppervlak hebt.

Goede grond en eigen compost

Planten in potten zijn volledig afhankelijk van de grond die jij ze geeft. Kies voor potgrond die geschikt is voor groenten, bij voorkeur turfvrij. Turf wordt gewonnen uit veengebieden die belangrijk zijn voor de opslag van CO2, dus turfvrije grond is een milieuvriendelijkere keuze.

Met compost geef je je planten extra voedingsstoffen en verbeter je de structuur van de grond. Ook op een balkon kun je zelf composteren, bijvoorbeeld met een kleine wormenbak. Daarin verwerken wormen groente- en fruitresten tot rijke compost. Meng in het voorjaar een laagje compost door de bovenste centimeters van je potgrond, en voeg halverwege de zomer nog wat toe bij gewassen die veel voeding vragen, zoals tomaten.

Water geven en verzorgen

Potten drogen veel sneller uit dan de volle grond, zeker op een zonnig balkon. Voel dagelijks even met je vinger in de grond: is de bovenste centimeter droog, dan is het tijd om water te geven. Doe dat bij voorkeur ‘s ochtends of in de vroege avond, zodat het water niet meteen verdampt. Een laagje stro of gedroogd gras op de grond helpt om vocht vast te houden.

Houd ook een oogje op ongedierte. Bladluizen verwijder je vaak al met een straal water. Bloeiende kruiden zoals tijm en goudsbloem trekken nuttige insecten aan die je groenten helpen beschermen.